Το γάγγλιο καρπού, γνωστό και ως γάγγλιο πηχεοκαρπικής, είναι μια συχνή μορφή καλοήθους κύστης που εμφανίζεται στον καρπό, συνήθως ακριβώς κάτω από το δέρμα. Η κύστη αυτή περιέχει ένα διαυγές, κολλώδες υγρό, το οποίο προέρχεται είτε από την άρθρωση του καρπού είτε από τον ιστό που περιβάλλει κάποιον τένοντα. Αν και η παρουσία του γαγγλίου στον καρπό προκαλεί ανησυχία σε πολλούς, είναι συνήθως δεν αποτελεί κίνδυνο και η θεραπεία του ποικίλλει ανάλογα με τα συμπτώματα και τις ανάγκες του ασθενούς.
Πού εμφανίζεται το γάγγλιο καρπού;
Ένα γάγγλιο στον καρπό μπορεί να εμφανιστεί σε διαφορετικά σημεία γύρω από την άρθρωση, με τη ραχιαία επιφάνεια του καρπού να αποτελεί την πιο συχνή θέση εμφάνισης. Άλλα σημεία περιλαμβάνουν:
- Την παλαμιαία πλευρά του καρπού
- Τη βάση των δακτύλων ή την φαλαγγοφαλαγγική άρθρωση
- Ενδοστικά, στην άρθρωση του καρπού
Η πλειονότητα των γαγγλίων (περίπου 70%) εμφανίζονται στην ραχιαία πλευρά, ενώ το 20% εμφανίζεται στην παλαμιαία. Εκτός από τον καρπό, μπορεί επίσης να σχηματιστούν και στα κάτω άκρα, ιδίως στη ραχιαία επιφάνεια του ποδιού.
Αιτίες και παράγοντες που επηρεάζουν την εμφάνιση του γαγγλίου καρπού
Οι ακριβείς αιτίες που προκαλούν γάγγλιο στον καρπό δεν έχουν αποσαφηνιστεί, αλλά έχουν συσχετιστεί με εκφυλιστικές αλλοιώσεις ή μικροτραυματισμούς στον ιστό που παράγει αρθρικό υγρό. Δραστηριότητες που προκαλούν καταπόνηση στην άκρα χείρα ή στον καρπό μπορούν να συμβάλουν στην εμφάνιση γαγγλίων.
Παρακάτω παρατίθενται οι κύριοι παράγοντες κινδύνου:
- Οστεοαρθρίτιδα (κυρίως στα δάκτυλα)
- Καταπόνηση λόγω επαγγέλματος(πληκτρολόγηση, συγγραφή, πλέξιμο κλπ)
- Γυναικείο φύλο
- Συμμετοχή σε αθλήματα που καταπονούν τον καρπό
Συμπτώματα και επιπλοκές
Πολλές φορές, το γάγγλιο καρπού δεν προκαλεί κανένα σύμπτωμα. Ωστόσο, είναι αισθητό λόγω της χαρακτηριστικής εμφάνισης του ως ογκίδιο κάτω από το δέρμα.
Ορισμένα πιθανά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- Αίσθηση πίεσης
- Πόνος
- Αστάθεια ή περιορισμένη κίνηση
- Νευρολογικά συμπτώματα (μούδιασμα, αδυναμία ή ακόμη και μερική παράλυση στους μύες της περιοχής)
Διάγνωση
Η διάγνωση για γάγγλιο καρπού είναι απλή και πραγματοποιείται συνήθως με κλινική εξέταση από τον Ορθοπαιδικό. Ο γιατρός, αρχικά, θα συλλέξει λεπτομερές ιατρικό ιστορικό και στη συνέχεια θα προχωρήσει στην εξέταση του ασθενούς. Σε περιπτώσεις που υπάρχει υπόνοια συνοδών παθήσεων, όπως η οστεοαρθρίτιδα, μπορεί να ζητηθεί κάποια απεικονιστική εξέταση για περαιτέρω διερεύνηση.
Συντηρητική θεραπεία για το γάγγλιο καρπού
Σε πολλές περιπτώσεις, η συντηρητική αγωγή είναι αρκετή για τη διαχείριση του γαγγλίου, ιδίως αν δεν προκαλεί πόνο ή λειτουργικά προβλήματα. Οι βασικές συντηρητικές επιλογές περιλαμβάνουν:
- Παρακολούθηση και αναμονή: Πολλά γάγγλια υποχωρούν μόνα τους με την πάροδο του χρόνου χωρίς καμία παρέμβαση.
- Ακινητοποίηση: Χρησιμοποιώντας ένα νάρθηκα ή επίδεσμο για λίγο διάστημα, το γάγγλιο μπορεί να μειώσει σε μέγεθος.
- Παρακέντηση: Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει την αναρρόφηση του υγρού από την κύστη με βελόνα, με ή χωρίς την προσθήκη κορτιζόνης. Ωστόσο, η μέθοδος αυτή συχνά δεν είναι μόνιμη, καθώς υπάρχει μεγάλο ποσοστό υποτροπής.
Χειρουργική θεραπεία: Οριστική αφαίρεση του γαγγλίου καρπού
Όταν το γάγγλιο προκαλεί αισθητικό ή λειτουργικό πρόβλημα, η χειρουργική αφαίρεση αποτελεί την πιο αποτελεσματική λύση. Η επέμβαση μπορεί να γίνει με τοπική ή περιφερειακή αναισθησία, ανάλογα με το μέγεθος και τη θέση του γαγγλίου. Σε δύσκολες περιπτώσεις, όπως όταν το γάγγλιο είναι ενδοαρθρικό, η αφαίρεση γίνεται με περιφερειακή αναισθησία.
- Αρθροσκοπική αφαίρεση: Πολλά γάγγλια μπορούν να αφαιρεθούν με αρθροσκοπική χειρουργική, μια μέθοδο που απαιτεί μόνο δύο μικρές τομές. Με τη χρήση ειδικών εργαλείων, το γάγγλιο αφαιρείται από μέσα, μειώνοντας τον χρόνο ανάρρωσης και το ποσοστό επιπλοκών. Ωστόσο, η αρθροσκοπική μέθοδος δεν είναι κατάλληλη για όλα τα γάγγλια και απαιτεί ειδική αξιολόγηση.
- Εξέταση του ιστού: Αφού αφαιρεθεί, το γάγγλιο εξετάζεται ιστολογικά, καθώς αυτό βοηθά στη διασφάλιση ότι αφαιρέθηκε πλήρως.
Μετά από σωστή χειρουργική αντιμετώπιση, το ποσοστό υποτροπής είναι μικρότερο από 5%. Αυτό καθιστά την χειρουργική θεραπεία την πιο αποτελεσματική μέθοδο για ασθενείς που επιθυμούν μια μόνιμη λύση.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το γάγγλιο καρπού, επικοινωνήστε με τον εξειδικευμένο Ορθοπαιδικό Χειρουργό Κωνσταντίνο Παπουτσή.
